अदानी समूहाचा एक भाग असलेली एईएसएल (AESL) ही एक बहुआयामी संस्था आहे, जी ऊर्जा क्षेत्राच्या विविध पैलूंमध्ये कार्यरत आहे, ज्यात वीज पारेषण (Transmission), वितरण, स्मार्ट मीटरिंग आणि कूलिंग सोल्यूशन्स यांचा समावेश आहे. एईएसएल ही देशातील सर्वात मोठी खाजगी पारेषण कंपनी आहे, जी भारतातील १६ राज्यांमध्ये कार्यरत आहे आणि तिच्याकडे २६,६०० ckm पेक्षा जास्त एकत्रित पारेषण नेटवर्क आणि ९३,२०० MVA परिवर्तन क्षमता आहे. आपल्या वितरण व्यवसायात, एईएसएल मुंबई महानगर आणि मुंद्रा एसईझेडच्या औद्योगिक केंद्रातील १२ दशलक्षाहून अधिक ग्राहकांना सेवा देते. एईएसएल आपला स्मार्ट मीटरिंग व्यवसाय वेगाने वाढवत आहे आणि २२.८ दशलक्षाहून अधिक मीटरच्या ऑर्डर बुकसह भारतातील अग्रगण्य स्मार्ट मीटरिंग इंटिग्रेटर बनण्याच्या मार्गावर आहे. समांतर परवान्यांद्वारे आपल्या वितरण नेटवर्कचा विस्तार करून आणि हरित ऊर्जेच्या महत्त्वपूर्ण वाटासह स्पर्धात्मक व अनुरूप किरकोळ उपायांद्वारे, एईएसएल आपल्या एकात्मिक सेवांच्या माध्यमातून अंतिम ग्राहकांपर्यंत ऊर्जा पोहोचवण्याच्या पद्धतीत क्रांती घडवून आणत आहे.
व्यवसायाचे प्रमुख क्षेत्र (Key Business Areas)
Transmission Overview:-
गुजरातच्या अहमदाबाद येथे मुख्यालय असलेली अदानी एनर्जी सोल्युशन्स लिमिटेड (AESL) ही भारतातील सर्वात मोठ्या खाजगी क्षेत्रातील वीज पारेषण कंपन्यांपैकी एक आहे, जिची उपस्थिती संपूर्ण भारतात आहे. AESL कडे १३२kV, २२०kV, ४००kV, ७६५kV व्होल्टेज पातळीच्या विविध उच्च-व्होल्टेज एसी पारेषण वाहिन्या आणि सबस्टेशन्स तसेच +/- ५००kV व्होल्टेज पातळीच्या उच्च-व्होल्टेज डीसी पारेषण वाहिन्या आणि सबस्टेशन्सची मालकी असून ती त्यांचे संचालन करते. आज, AESL कडे २६,६०० सर्किट किलोमीटरपेक्षा जास्त पारेषण वाहिन्या आणि सुमारे ९३,२०० MVA वीज परिवर्तन क्षमतेचा पोर्टफोलिओ आहे.
AESL चे मुख्य उद्दिष्ट भारतातील पारेषण क्षेत्रातील प्रचंड क्षमतेचा उपयोग करणे आहे आणि कंपनीने २०३० पर्यंत ३०,००० सर्किट किलोमीटर पारेषण वाहिन्या उभारण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य ठेवले आहे. AESL ने नवीनतम तंत्रज्ञानामध्ये गुंतवणूक केली आहे, ज्यामुळे देशात ९९.७% पेक्षा जास्त नेटवर्क उपलब्धता साध्य झाली आहे, जी सर्वोत्तम जागतिक मानकांशी सुसंगत आहे.
Power Distribution:-
अदानी एनर्जी सोल्युशन्स लिमिटेड (AESL) ची वितरण शाखा असलेली अदानी इलेक्ट्रिसिटी मुंबई लिमिटेड ही भारतातील सर्वात मोठी खाजगी क्षेत्रातील वीज वितरण कंपनी आहे, जी भारताची व्यावसायिक राजधानी असलेल्या मुंबईमध्ये ९ दशकांहून अधिक काळापासून विजेचे वितरण करत आहे.
अदानी इलेक्ट्रिसिटी मुंबईच्या सर्वात मोठ्या आणि सर्वात कार्यक्षम वीज वितरण नेटवर्कद्वारे जवळपास २,००० मेगावॅट विजेची मागणी पूर्ण करते. ही कंपनी प्रगत तंत्रज्ञानाच्या मदतीने जागतिक दर्जाच्या ग्राहक सेवा प्रदान करते. ‘सर्वांसाठी वीज’ या भारताच्या दृष्टिकोनाला अनुसरून, अदानी इलेक्ट्रिसिटी नवीन भौगोलिक क्षेत्रांमध्ये आपला विस्तार करण्याची योजना आखत आहे.
Smart Metering:-
स्मार्ट मीटर म्हणजे काय?
स्मार्ट मीटर हे एक प्रगत वीज मीटर आहे, जे ग्राहकांना विजेचा वापर अनुकूल करण्यासाठी आणि बिले कमी करण्यासाठी रिअल-टाइम माहिती देऊन सक्षम करते. स्मार्ट मीटर रिअल-टाइम, डेटा-आधारित माहितीचे आदानप्रदान करते, ज्यामुळे वितरण कंपन्यांना ग्रिड व्यवस्थापन आणि वापराच्या पद्धती अधिक चांगल्या प्रकारे समजण्यास मदत होते, परिणामी ग्रिडची कार्यक्षमता सुधारते आणि ग्राहकांना चांगल्या दर्जाच्या सेवा मिळतात. स्मार्ट मीटरकडे होणारे हे संक्रमण भारतात भविष्यातील स्मार्ट ग्रिड पायाभूत सुविधांसाठी पाया घालते.
Business Overview:-
भारत सरकारने २०२५-२६ पर्यंत २५ कोटी पारंपरिक मीटरची जागा स्मार्ट मीटरने घेण्याचा उपक्रम हाती घेतला आहे. सुधारित वितरण क्षेत्र योजने (RDSS) अंतर्गत स्मार्ट मीटर राष्ट्रीय कार्यक्रमाचे उद्दिष्ट आहे:
वीज पुरवठ्याची गुणवत्ता, विश्वसनीयता आणि परवडणारी क्षमता सुधारणे
आर्थिक वर्ष २५ पर्यंत AT&C नुकसान १२-१५% पर्यंत कमी करणे.
आर्थिक वर्ष २५ पर्यंत ACS-ARR तफावत शून्यावर आणणे.
बाजारातील अग्रगण्य स्थान असलेल्या AESL कंपनी पारंपरिक युटिलिटी मीटरिंग प्रणालींची जागा प्रगत मीटरिंग पायाभूत सुविधेने घेऊन ऊर्जा व्यवस्थापनात क्रांती घडवत आहे. वितरण कंपन्यांसाठी सेवा भागीदार म्हणून, आम्ही ‘डिझाइन-बिल्ड-फायनान्स-ओन-ऑपरेट-ट्रान्सफर’ (DBFOOT) मॉडेल अंतर्गत मीटर हार्डवेअर, कम्युनिकेशन नेटवर्क, क्लाउड इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि डेटा व्यवस्थापन प्रणाली प्रदान करून संपूर्ण भारतात स्मार्ट मीटर स्थापित आणि देखरेख करू.
AESL ने वितरण पायाभूत सुविधा मजबूत करून वितरण कंपन्यांसाठी कार्यात्मक आणि आर्थिक कार्यक्षमता प्राप्त करण्याच्या भारताच्या आकांक्षा आणि वचनबद्धतेची पूर्तता करण्यासाठी स्मार्ट मीटरिंग व्यवसायात प्रवेश केला आहे. मुंबई आणि मुंद्रा येथील वितरण व्यवसायातील आपल्या विद्यमान कौशल्याचा फायदा घेऊन आणि नवीन दृष्टिकोनासह, कंपनी सेवा प्रदात्याकडून एकात्मिक समाधान मंच बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.
Cooling Solutions:-
अदानी एनर्जी सोल्युशन्स लिमिटेड (AESL) ची संपूर्ण मालकीची उपकंपनी असलेल्या अदानी कूलिंग सोल्युशन्स लिमिटेड (ACSL) द्वारे, डिस्ट्रिक्ट कूलिंग सिस्टीम (DCS) च्या विकासाद्वारे केंद्रीकृत, ऊर्जा-कार्यक्षम, शाश्वत आणि कमी-कार्बन कूलिंग सोल्यूशन्स प्रदान केले जातात. ACSL चे उद्दिष्ट आहे की भारतातील संभाव्य बाजारपेठेतील ४०% हिस्सा मिळवून DCS बाजारपेठेत आघाडीची कंपनी बनावे.
आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण सेवांद्वारे, ACSL चे उद्दिष्ट रिअल इस्टेट, औद्योगिक आणि इतर संबंधित क्षेत्रांसाठी व्यवस्थापित सेवांच्या आधारावर कूलिंग सोल्यूशन्स प्रदान करणे, तसेच इतर बिल्ड-टू-सूट आणि गरजेनुसार तयार केलेले उपाय उपलब्ध करून देणे आहे.
डिस्ट्रिक्ट कूलिंग सोल्यूशन्स (DCS) हे मध्य पूर्वेकडील ऊर्जा-कार्यक्षम पायाभूत सुविधांचा एक आधारस्तंभ बनले आहे, जिथे कूलिंग क्षेत्रात याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होतो. इंडिया कूलिंग ॲक्शन प्लॅन (ICAP) नुसार, पुढील दोन दशकांत भारतातील कूलिंगची मागणी आठ पटीने वाढेल.
वाढती शहरी लोकसंख्या, प्रति व्यक्ती वाढती कूलिंगची गरज आणि मोठ्या डेटा सेंटर्सचा उदय यामुळे ऊर्जा क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण बदल झाला आहे. या बदलामुळे AESL ला कूलिंग सोल्यूशन्स व्यवसायात प्रवेश करणे शक्य झाले. विद्यमान विकास, संचालन आणि देखभाल (O&M) आणि ग्राहक कौशल्याचा फायदा घेऊन वाढत्या DCS संधीचा लाभ घेण्यासाठी ही कंपनी सुस्थितीत आहे.
डीसीएस म्हणजे काय?
वाढते तापमान, औद्योगिक आणि व्यावसायिक इमारतींमध्ये जागेची वाढती मागणी, तसेच उष्णता उत्सर्जित करणाऱ्या तांत्रिक उपकरणांच्या वाढत्या वापरामुळे, शाश्वत आणि ऊर्जा-कार्यक्षम शीतकरण उपायांमध्ये रस वाढला आहे.
डिस्ट्रिक्ट कूलिंग ही इमारतींच्या समूहांना वातानुकूलित करण्याची एक आधुनिक, केंद्रीकृत आणि ऊर्जा-कार्यक्षम पद्धत आहे. डिस्ट्रिक्ट कूलिंग प्रणालीमध्ये, एक केंद्रीय शीतकरण प्रकल्प इन्सुलेटेड भूमिगत पाइपलाइनच्या जाळ्याद्वारे इमारतींना थंड पाणी पुरवतो. हे पाणी उष्णता विनिमयकाद्वारे इमारतींच्या जागेतील उष्णता शोषून घेते आणि वातानुकूलन प्रदान करते.
अनेक इमारतींच्या शीतकरणाच्या गरजा एकत्र करून, डिस्ट्रिक्ट कूलिंग सिस्टीम (DCS) मोठ्या प्रमाणावरील बचतीची निर्मिती करतात. या दृष्टिकोनामुळे प्राथमिक ऊर्जा वापरामध्ये २५-३०% कपात होते, ज्यामुळे खर्चात बचत होते आणि कार्बन उत्सर्जन कमी होते.
शिवाय, पर्यावरणाला हानिकारक रेफ्रिजरंटवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेल्या स्वतंत्र एसी प्रणालींच्या विपरीत, डिस्ट्रिक्ट कूलिंग सिस्टीम (DCS) तलाव, नद्या आणि समुद्राचे पाणी यांसारख्या नैसर्गिक जलस्रोतांचा वापर करून कार्यक्षम उष्णता विसर्जनासाठी पर्यावरणपूरक रेफ्रिजरंट वापरतात.
उद्योग क्षेत्राचे स्वरूप
भारतामध्ये शहरी मास्टर प्लॅन आणि स्मार्ट सिटी प्रकल्पांसाठी जिल्हा शीतलीकरण प्रणालीला सरकारकडून अधिकाधिक एक गरज म्हणून पाहिले जात आहे.
इंडिया कूलिंग ॲक्शन प्लॅन (ICAP) नुसार, पुढील दोन दशकांत भारताची शीतलीकरणाची मागणी आठ पटीने वाढेल. ही वाढ जागा थंड ठेवण्याच्या वाढत्या मागणीमुळे, शहरी उष्णतेमुळे आणि स्मार्ट व शाश्वत शहरांमधील सरकारी गुंतवणुकीमुळे होत आहे.
आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्थेच्या (IEA) मते, २०५० पर्यंत भारत जागा थंड ठेवण्याच्या बाबतीत जगातील सर्वात मोठा ग्राहक बनण्याची शक्यता आहे, ज्याचा एकूण विजेच्या मागणीमध्ये २८% आणि पीक लोडमध्ये ४४% वाटा असेल.
शीतलीकरणाच्या मागणीतील वाढीमुळे व्यावसायिक स्थावर मालमत्ता, औद्योगिक क्षेत्र, डेटा सेंटर्स आणि विमानतळांसाठी शाश्वत आणि ऊर्जा-कार्यक्षम शीतलीकरण उपायांची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.
Cooling as a service (CaaS) Model:-
AESL मोठ्या प्रकल्पांना शाश्वत कूलिंग सोल्यूशन्स प्रदान करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते आणि ‘कूलिंग ॲज अ सर्व्हिस’ (CaaS) मॉडेल अंतर्गत डिस्ट्रिक्ट कूलिंग सिस्टीम (DCS) सादर करते.
कूलिंग ॲज अ सर्व्हिस (CaaS) हे स्वच्छ आणि कार्यक्षम वातानुकूलनासाठी एक आधुनिक आर्थिक साधन आहे. CaaS मॉडेलमध्ये, तंत्रज्ञान प्रदाता कूलिंग सिस्टीमची मालकी ठेवतो आणि सर्व परिचालन व देखभालीचा खर्च उचलतो, तर ग्राहक किंवा अंतिम वापरकर्ते प्रत्येक बिलिंग सायकलमध्ये वापरलेल्या प्रत्यक्ष कूलिंग युनिट्सनुसार पैसे देतात.
Key Facts
मूळ गट: अदानी पोर्टफोलिओचा एक भाग.
इतिहास: २०१५ मध्ये अदानी ट्रान्समिशन लिमिटेड (ATL) म्हणून स्थापना झाली, जुलै २०२३ मध्ये AESL असे नामकरण करण्यात आले.
व्याप्ती: भारतातील सर्वात मोठी खाजगी क्षेत्रातील वीज पारेषण आणि वितरण कंपनी.
पोहच: नेटवर्क १६ हून अधिक भारतीय राज्यांमध्ये पसरलेले आहे, ज्यात नेटवर्कची उपलब्धता उच्च आहे.
Recent Performance & Outlook
नवीन पारेषण मालमत्ता आणि वितरणातील वाढलेल्या मागणीमुळे मजबूत वाढ नोंदवली आहे.
अलीकडील पारेषण निविदांमध्ये महत्त्वपूर्ण बाजारपेठेतील वाटा मिळवला आहे.
२०३० पर्यंत ३०,००० सर्किट किलोमीटर पारेषण वाहिन्या उभारण्याचे महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य आहे.
कंपनीचा 09/01/2026 शुक्रवारचा बंद भाव 960 आहे.
आजचा ब्लॉग तुम्हाला कसा वाटलं हे कंमेंट मध्ये लिहायला विसरू नका.
शेअर बाजारातील गुंतवणुकीविषयी अधिक माहितीसाठी तुम्ही मला खाली दिलेल्या नंबर वर व्हाट्सअप आणि कॉल करू शकता.
No 9664337836.
Disclaimer:– लेखात सुचवलेल्या कंपनीचे संशोधन हे वाचकांच्या माहितीसाठी असून प्रत्यक्ष कंपनीच्या शेअरमधील गुंतवणूक वाचकांनी स्वतःच्या जोखमीवर किंवा सल्लागाराच्या सल्ल्याने करावी. वरील लेख केवळ विश्लेषणात्मक संशोधन असून तो गुंतवणूक सल्ला नाही.
